Terazi Periyodik Muayenesi ve Damgalama Süreci – İşletmeler İçin Rehber

Ticari ve endüstriyel alanlarda kullanılan terazi ve tartı aletleri, doğru ölçüm yapmadığında hem yasal hem de ticari sorunlara yol açabilir. Bu nedenle Türkiye’de kullanılan ölçü aletleri, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamında periyodik muayene ve damgalama işlemine tabidir.

Terazi periyodik muayenesi; cihazın ölçüm doğruluğunun, yetkili kuruluşlar tarafından kontrol edilmesi ve uygun bulunan tartı aletlerinin damgalanarak ticari kullanıma onaylanması sürecidir. Bu işlem, işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi ve ölçüm güvenilirliğini koruması açısından kritik öneme sahiptir.

Terazi Periyodik Muayenesi Nedir?

Periyodik muayene, ticari amaçla kullanılan terazi ve tartı aletlerinin belirli aralıklarla kontrol edilerek ölçüm doğruluğunun teyit edilmesidir. Türkiye’de bu muayene süresi genel olarak iki yılda bir yapılır ve süre, terazinin en son damgalandığı yıldan itibaren hesaplanır.

Muayene sırasında cihazın:

  • ✔ Ölçüm hassasiyeti
  • ✔ Bölüntü (d) değeri
  • ✔ Mekanik ve elektronik uygunluğu
  • ✔ Yasal sınıfı (Sınıf I, II, III, IV)

kontrol edilir. Uygun bulunan teraziler damgalanır, uygun olmayanlar ise ayar veya tamir sonrası tekrar muayeneye alınır.

Terazi Damgalama İşlemi Ne Anlama Gelir?

Damgalama, periyodik muayeneden geçen terazinin yasal olarak kullanılabileceğini gösteren resmî bir işarettir. Damgalı olmayan veya süresi dolmuş terazilerin ticari işlemlerde kullanılması yasaktır.

Damga süresi dolan işletmeler, genellikle Ocak ve Şubat ayları içerisinde yetkili muayene servislerine başvurarak periyodik muayene işlemlerini yaptırmakla yükümlüdür.

Muayene ve Damgalama Ücretleri Nasıl Belirlenir?

Terazi ve tartı aletleri için alınan muayene ve damgalama ücretleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenir ve her yıl Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu ücretler, yeniden değerleme oranına bağlı olarak yıllık olarak güncellenir.

Son yayımlanan düzenleme, 18 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete ile duyurulmuş ve ilgili yönetmelikte değişiklik yapılmıştır.

Muayene ve Damgalama Ücretleri (B.Fiyat + KDV + Toplam) – Özet Tablo

Açıklama B.Fiyat KDV %20 Toplam
I. Sınıf Tartı Aletleri 895,00 TL 179,00 TL 1.074,00 TL
II. Sınıf Tartı Aletleri 718,00 TL 143,60 TL 861,60 TL
III. Sınıf Tartı Aletleri
0–5 kg arası 361,00 TL 72,20 TL 433,20 TL
5–50 kg arası 538,00 TL 107,60 TL 645,60 TL
50–350 kg arası 629,00 TL 125,80 TL 754,80 TL
350–1.500 kg arası 718,00 TL 143,60 TL 861,60 TL
1.500–2.000 kg arası 895,00 TL 179,00 TL 1.074,00 TL
Otomatik Tartı Aletleri
Otomatik kütle belirleme terazileri 2.681,00 TL 536,20 TL 3.217,20 TL
Otomatik gravimetrik dolum terazileri 3.573,00 TL 714,60 TL 4.287,60 TL
Kesintili toplayıcılar 3.573,00 TL 714,60 TL 4.287,60 TL
Sürekli toplayıcılar 4.465,00 TL 893,00 TL 5.358,00 TL

Tablodaki ücretler bilgilendirme amaçlıdır ve dayanak metin Resmî Gazete yayınıdır. Uygulamada ücretler; muayene türü, cihazın durumu (tamir/ayar sonrası ilk muayene gibi) ve resmî prosedürlere göre değişebilir.

“Bu tablo bilgilendirme amaçlı özetlenmiştir, bağlayıcı metin Resmî Gazete’dir.”

Periyodik Muayenenin İşletmelere Sağladığı Avantajlar

  • ✔ Yasal yaptırımların ve cezaların önüne geçilmesi
  • ✔ Ticari işlemlerde ölçüm güvenilirliğinin korunması
  • ✔ Müşteri güveninin artması
  • ✔ Stok ve üretim süreçlerinde hata riskinin azalması

Sonuç olarak, terazi periyodik muayenesi ve damgalama süreci, işletmeler için yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda güvenilir ticaretin temel unsurlarından biridir.

SSS – Terazi Periyodik Muayenesi, Damgalama ve Ücretler

Terazi periyodik muayenesi nedir?

Terazi periyodik muayenesi; ticari veya endüstriyel kullanımda yer alan tartı aletlerinin ölçüm doğruluğunun, mevzuat kapsamında belirli aralıklarla kontrol edilmesi sürecidir. Bu işlem, terazinin doğru tarttığını resmî olarak doğrulamak ve gerektiğinde ayar/kalibrasyon ile kullanım uygunluğunu sağlamak için yapılır.

Damgalama işlemi ne anlama gelir, neden önemlidir?

Damgalama; muayeneden geçen tartı aletinin, ticari kullanıma uygun olduğunun resmî işaretle (damga/etiket/işaret) teyit edilmesidir. Damgası geçerli olmayan cihazların alım-satım, faturalama ve benzeri ticari işlemlerde kullanılması idari yaptırımlara ve itibar kaybına neden olabilir.

Periyodik muayene kaç yılda bir yapılır?

Uygulamada periyodik muayene aralıkları cihazın sınıfına ve kullanımına göre değişebilse de, ticari tartı aletlerinde periyodik kontrol ve damga takibinin düzenli yapılması gerekir. En sağlıklı yaklaşım; cihazınızın tip onayına, sınıfına ve bağlı bulunduğu mevzuata göre muayene dönemini yetkili muayene servisi ile netleştirmektir.

Terazi muayene ve damgalama ücretleri nasıl belirlenir?

Muayene ve damgalama ücretleri, ilgili yönetmelik kapsamında belirlenir ve dönemsel olarak güncellenerek Resmî Gazete’de yayımlanır. Ücret; tartı aletinin sınıfına (I, II, III vb.), maksimum kapasitesine ve muayene türüne (ilk/periyodik/stok gibi) göre değişebilir.

III. sınıf tartı aletlerinde ücret neden kapasiteye göre değişiyor?

III. sınıf (ticari) tartı aletlerinde ücretlendirme çoğu zaman maksimum kapasite aralıklarına göre yapılır. Çünkü kapasite büyüdükçe muayenede kullanılan test yükleri, işçilik ve kontrol kapsamı artabilir. Bu nedenle 0–5 kg, 5–50 kg, 50–350 kg, 350–1.500 kg gibi aralıklar farklı ücretlere tabi olabilir.

Otomatik tartı aletleri (kütle belirleme, dolum, toplayıcılar) için muayene ücreti var mı?

Evet. Otomatik tartı aletleri; otomatik kütle belirleme terazileri, gravimetrik dolum terazileri, kesintili/sürekli toplayıcılar gibi gruplarda ayrı bir ücretlendirme kalemine sahip olabilir. Bu yüzden blog içindeki tabloda otomatik tartı aletleri bölümü ayrıca listelenmiştir.

Muayeneye gitmeden önce işletme ne hazırlamalı?

Terazinin kurulu olduğu yerin temiz ve erişilebilir olması, cihazın seviye ayarlarının yapılması, ekran/tuş takımı ve bağlantı noktalarının çalışır durumda olması işinizi hızlandırır. Ayrıca cihazın etiket bilgileri (marka-model/kapasite/sınıf) ve varsa önceki muayene kayıtları sürecin daha hızlı ilerlemesine yardımcı olur.

Muayenede uygunsuzluk çıkarsa ne olur?

Muayenede ölçüm sapması veya teknik uygunsuzluk tespit edilirse; cihazın ayar/kalibrasyon veya gerekli teknik servis işlemleriyle düzeltilmesi istenebilir. Düzeltme sonrası tekrar kontrol yapılması gerekebilir. Bu süreçte, cihazın ticari kullanımına ara verilmesi gerekebileceği için muayene dönemini geciktirmemek önemlidir.

Resmî Gazete linkini içerikte vermek SEO açısından sorun olur mu?

Hayır, tam tersine güven sinyali sağlar. Resmî bir kaynağa (Resmî Gazete) referans vermek, içerik güvenilirliğini artırır. Bağlantıyı yeni sekmede açacak şekilde vermek ve “dayanak metin” olarak konumlandırmak iyi bir pratiktir.

Bu blog içeriği her yıl güncellenmeli mi?

Evet. Muayene ve damgalama ücretleri dönemsel olarak güncellenebildiği için, içeriği yılda en az bir kez kontrol edip tabloları Resmî Gazete yayınına göre güncellemek, hem kullanıcı memnuniyetini hem de arama performansını destekler.